Цифрлық білім беру ресурстарының тиімділігін бағалау модельдері мен критерийлері
DOI:
https://doi.org/10.71078/pf5ws278Түйін сөздер:
Цифрлық білім беру ресурстары (ЦБР), интернет-ресурс, SAMR моделі, TPACK моделі, мультимедиялық оқыту, когнитивті жүктеме, қазақтілді білім беру платформалары, білім беруді цифрландыру.Аңдатпа
Мақалада қазақтілді цифрлық білім беру ресурстарының (ЦБР) қазіргі жай-күйі, даму қарқыны және олардың педагогикалық тиімділігі кешенді түрде талданады. Зерттеу барысында Қазақстанның білім беру және ғылыми-ақпараттық кеңістігінде қолданылатын он негізгі қазақтілді веб-ресурс (Kundelik.kz, BilimLand.kz, Daryn.online, OpenU.kz және т.б.) критерийлерге негізделген мақсатты іріктеу әдісі арқылы таңдалып, олардың функционалдық, мазмұндық және педагогикалық мүмкіндіктері сараланды. Ресурстардың сапасын бағалауда SAMR және TPACK модельдері, сондай-ақ Ричард Майердің мультимедиялық оқыту принциптері теориялық-әдіснамалық негіз ретінде қолданылды. Талдау нәтижелері отандық платформалардың цифрлық трансформация деңгейі мен педагогикалық интеграциясының әркелкі екенін көрсетті: кейбір ресурстар дәстүрлі контентті электронды форматта ұсынумен шектелсе, енді бір бөлігінде интерактивті тапсырмалар, цифрлық кері байланыс және түрлендірілген оқу әрекеттері байқалады. Сонымен қатар мультимедиялық дизайн, когнитивтік жүктеме және пайдаланушыға қолайлылық мәселелерінің маңыздылығы анықталды. Зерттеу нәтижелері қазақтілді ЦБР сапасын жетілдіруге және олардың педагогикалық мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған ұсыныстар әзірлеуге негіз болды.
Әдебиеттер тізімі
Александров, А.Ю., Верещак, С.Б., & Иванова, О.А. (2019). Цифровизация российского образовательного пространства в контексте гарантий конституционного права на образование. Высшее образование в России, 15(147), 512–523.
Әли, Ш.Қ., & Мұхамади, Қ.Т. (2026). Қазақтілді интернет-ресурстардың функционалды-мазмұндық классификациясы. Құтты білік, 3(1). https://doi.org/10.71078/kwy5t932 DOI: https://doi.org/10.71078/kwy5t932
Елисеева, Е.В., Злобина, С.Н., & Синица, Н.В. (2009). Теоретико-методологические и методические основы использования цифровых образовательных ресурсов в системе вузовского образования. Курсив.
Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Информатика және компьютерлік техника (А. Қ. Құсайынов, жалпы ред.). (2002). Мектеп.
Қазақстан Республикасының «Ақпараттандыру туралы» Заңы, № 418-V ҚРЗ (2015, 24 қараша). https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z1500000418
Mayer, R.E. (2020). Multimedia learning (3rd ed.). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316941355 DOI: https://doi.org/10.1017/9781316941355
Mishra, P., & Koehler, M.J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. https://doi.org/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x DOI: https://doi.org/10.1177/016146810610800610
OECD. (2023). OECD digital education outlook 2023: Towards an effective digital education ecosystem. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/c74f03de-en DOI: https://doi.org/10.1787/c74f03de-en
Puentedura, R.R. (2013, May 29). SAMR: Moving from enhancement to transformation [Presentation slides]. Hippasus. https://www.hippasus.com/rrpweblog/archives/2013/05/29/SAMREnhancementToTransformation.pdf
Similarweb. (n.d.). Website traffic and performance analytics. Retrieved October 18, 2026, from https://www.similarweb.com/
Sweller, J. (2011). Cognitive load theory. Psychology of Learning and Motivation, 55, 37–76. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-387691-1.00002-8 DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-12-387691-1.00002-8
UNESCO, UNICEF, & ITU. (2026). UNESCO–UNICEF–ITU charter for public digital learning platforms. https://www.unesco.org/en/digital-education/learning-platforms-gateway/charter
UNESCO. (2018). UNESCO ICT competency framework for teachers (Version 3). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000368076
UNESCO. (2023). Global education monitoring report 2023: Technology in education—A tool on whose terms? https://gem-report-2023.unesco.org/
Zero.kz. (n.d.). Интернет-ресурстар рейтингі және статистикалық мониторинг жүйесі. Retrieved October 18, 2026, from https://zero.kz/
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Ш. Әли (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
