An Overview of the Linguistic Model of Literary Text Transformation

B. Myrzabek

doi:10.71078/9pybrn40

Авторлар

Б. Мырзабек Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Автор https://orcid.org/0000-0003-2334-7499

DOI:

https://doi.org/10.71078/9pybrn40

Түйін сөздер:

лингвистика, лингвистикалық бейімдеу, мәтінді трансформациялау, трансформация және т.б.

Аңдатпа

Мақалада көркем мәтінді трансформациялаудың лингвистикалық моделіне шолу жасалынды. Мәтінді бейімдеу және трансформациялау құбылысын тілді оқыту үдерісі тұрғысынан кешенді түрде қарастыруда қарастырылған. Трансформациялық әдіс арқылы көркем мәтінді бейімдеу үшін ұсынылатын модельге теориялық жақтан шолу жасалынды. Мақала қазіргі тіл біліміндеі дамып келе жатқан мәтін лингвистикасының бір бағытына арналады. Мақалада мәтін лингвистикасын, бейімделген мәтіндерді зерттеген, зерттеп жүрген ғалымдардың зерттеулеріне шолу жасалып, мәтін лингвистикасының өзекті мәселелері талданып қарастырылды. Соңғы отыз жылдықта шетелдік, сонымен қатар отандық ғылымда зерттеулердің тіл білімінің аталған бағытына деген қызығушылық ерекше қарқынмен артып келе жатқандығы байқалады.

Сонымен қатар мақалада ғылыми зерттеуде қолданылатын жалпы және жеке зерттеу әдістері қолданылды.

Қазіргі тіл біліміндегі зерттеулер мәтінді талдау және түрлендіру мәселелерін пәнаралық тұрғыдан қарастырады. Маңыздысы, көркем мәтіндерді трансформациялау құбылысы ғылыми ізденістердің негізгі өзегіне айналып, тілдің когнитивтік үдерістермен, мәдени парадигмалармен және дискурстық стратегиялармен тығыз байланысын айқындап отыр.

Автор туралы мәлімет

Б. Мырзабек, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

PhD докторант

Әдебиеттер тізімі

Alva-Manchego, F., Bingel, J., Paetzold, G., Scarton, C., & Specia, L. (2017). Learning how to simplify from explicit labeling of Complex-Simplified text pairs. International Joint Conference on Natural Language Processing, 1, 295–305. https://www.aclweb.org/anthology/I17-1030.pdf

Brygina, A.V. (2005). Linguistic principles of adapting a literary text (Author’s abstract of a dissertation for the degree of Candidate of Philological Sciences). Moscow.

Chang, F., Janciauskas, M., & Fitz, H. (2012). Language adaptation and learning: Getting explicit about implicit learning. Language and Linguistics Compass, 6 (5), 259–278. https://doi.org/10.1002/lnc3.337

Frank, S., Goldwater, S., & Keller, F. (2013). Adding sentence types to a model of syntactic category acquisition. Topics in Cognitive Science, 5(3), 495–521. https://doi.org/10.1111/tops.12030

Ionova, S.V. (2006). Approximation of the content of secondary texts (Doctoral dissertation). Volgograd.

Kaliyev, G. (2005). Explanatory dictionary of linguistic terms. Almaty, Sozdik-Slovar.

Kazakh language: Encyclopedia. (1998). Ministry of Education, Culture and Health of the Republic of Kazakhstan, Kazakhstan Development Institute. Almaty.

Verschueren, J. (2018). Adaptability and meaning potential. Paper presented at the 20th International Congress of Linguists: The Dynamics of Language, Cape Town, 2–6 July 2018. UCT Press, 93–109.