Әке образының қазақ прозасындағы орны мен рөлі

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.71078/rxpdy481

Түйін сөздер:

қазақ прозасы, әке образы, отбасы, ұрпақтар сабақтастығы, ұлттық құндылықтар, әке мен бала қатынасы

Аңдатпа

1960-1990 жылдардағы қазақ прозасы қоғамның түбегейлі өзгеруін, әлеуметтік-саяси ахуалды және ұлттық құндылықтардың сақталуын ерекше бейнелеген кезең. Соның ішінде осы жылдарда жазылған прозалық шығармаларда әке образы тек отбасының  басшысы ретінде емес, бір ұлттың рухани тірегі, тарихи жадты сақтаушы әрі ұрпақтар сабақтастығының басты өкілі ретінде көрініс тапты.  Әке – қай заманда, қай жерде болмасын маңызды рөлге ие тұлға. Даналық пен парасаттылықтың айқын үлгісі. Сондықтан әке образының әдебиеттен алатын орны ерекше. Мақалада ұлттық әдебиеттегі әке образының әр қырынан қарастырылуы басты назарға алынады. Қазақ жазушыларының туындыларында әке бейнесінің дәстүрлі қазақ қоғамындағы әлеуметтік функциялары, өскелең ұрпаққа өнеге мен үлгі болудағы рөлі және оның рухани болмысы талданады. Шығармалардағы әкенің образдары арқылы ұлттық болмыстың құндылықтары мен ұрпақтар сабақтастығы зерделенеді. Әке мен бала арасындағы қарым-қатынастың өзгеруі, отбасылық құрылымға және қоғамның жалпы рухани-әлеуметтік келбетіне ықпалы айқылдалады. Бұл зерттеу ұлттық әдебиетіміз арқылы әке тұлғасының маңызын терең түсінуге, оның қазақ қоғамындағы орны мен мәнін жаңа қырынан қарауға мүмкіндік ашады. Мақала әдебиеттану саласындағы ғылыми ізденістерге негізделіп, оқырмандарға қазақ прозасындағы әке образының маңыздылығын танытуға бағытталған.

Автор туралы мәлімет

  • Ұлжалғас Ахан, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

    Магистрант

  • Самалбай Дарибаев, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

    Филология ғылымдарының кандидаты

Әдебиеттер тізімі

Гинзбург, Л. Я. (1979). О литературном герое. Ленинград: Советский писатель, Ленинградское отделение.

Добин, Е. (1962). Герой. Сюжет. Деталь. Москва: Советский писатель.

Қабдолов, З. (1992). Сөз өнері. Алматы: Қазақ университеті.

Қабдолов, З. (2003). Таңдамалы шығармалар. 2-т. «Сөз өнері» Оқулық-монография, талдаулар мен толғаулар. Алматы: Санат.

Нұртазин, Т. (1968). Шеберлік туралы ойлар. Алматы: Жазушы.

Омаров, Н. Қ., & Халықова, Н. С. (2021). Қазақ прозасындағы көркемдік ізденістер. Қарағанды: «Medet Group» ЖШС.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-03-25

Журналдың саны

Бөлім

Әдебиеттану

Ұқсас мақалалар

1-10 тен 32

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.