ЖОО-да және мектептерде қазақ, орыс, ағылшын тілдерін үйретуде лингвоелтанымдық бағдарлы оқытудың маңызы

Авторлар

  • Д.Б. Жарылгапова Астана медицина университеті Автор https://orcid.org/0009-0007-8271-0856
  • А.К. Турлыбекова «46 ЖОББМ» КММ Автор

DOI:

https://doi.org/10.71078/t62mx341

Түйін сөздер:

лингвоелтаным, тіл, бойтұмар, тұлға, антропоөзектік бағыт, коммуникативтік құзіреттілік, тіл үйренуші, оқыту әдістемесі, тілдік сана, мәдениеттанымдық құзырет, мәдени лексика, коннотативтік мағына

Аңдатпа

Бүгінгі кезеңде «Адамға ең бірінші білім емес, тәрбие керек. Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың қас жауы, ол келешекте оның өміріне қауіп әкеледі», – деген ұлағатты ойшыл Әбу Насыр әл Фараби пікірінің құндылығы артып отыр. Себебі өнегелі тәрбие – өлшеуі жоқ қазына. Хакім Абайдың  «Адамзаттың бәрін сүй, бауырым деп», Ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Тіл – адамның адамдық белгісінің зоры», А.Сейдімбектің «Өзіндік қасиеттен айырылған ұлт өледі» деген асыл ойларын негізге алсақ, ана тілін, шет тілдерді үйретуде тілдің құдірет күші арқылы саналы, зерделі, парасатты ұрпақ тәрбиелеу мәселесі кезек күттірмейтін мәселелердің түп қазығы. Оған себеп: тілдің өз бойында бүкіл тарихты, төл мәдениетті, ұлттық таным мен талғамды, мінез бен көзқарасты, сана мен салтты, дәстүр мен даналықты, сенім мен нанымды сақтап, берік тұтуында. Басқаша айтқанда, әр тіл – өз ұлтының бойтұмары іспетті тұнып тұрған қасиетін белгілейтін таңбалық жүйе, халықтың дүниені түйсінуінен хабар беретін қойма, яғни ғаламның тілдік бейнесі ретінде ұлттың эстетикалық таным-талғамын, шаруашылық кәсібін, мінез-құлық, ырым-наным, салт-дәстүрін, бір сөзбен айтқанда, ұлттық рухын танытатын қазына. Осы ұлттық байлықты бүкіл адамзаттың өз ұрпағын тәрбиелеудегі, білім берудегі озық ұстанымдарымен байланыстыра отырып, әр адамның қабілетін, талантын ашу, өзіне-өзінің сенімін нығайту, өзіне-өзінің жол ашуына түрткі жасау, өзін тану, өзгені тануға мүмкіндік жасау – бүгінгі білім беру ісінің басты міндеті. Мұның өзі тілді сол халықтың дүниетанымымен, ұлт болмысымен астастыра үйретуде тіл үйренушінің тілдік-лингвистикалық, коммуникативтік және мәдениеттанымдық құзыреттері қалыптасып, дами түсетінін, рухани жан дүниесі бай тұлға қалыптастыруға негіз болатынын айқындайды.

Автор туралы мәлімет

  • Д.Б. Жарылгапова, Астана медицина университеті

    филологиялық пәндер кафедрасының аға оқытушысы

  • А.К. Турлыбекова, «46 ЖОББМ» КММ

    педагог-модератор

Әдебиеттер тізімі

Верещагин, Е. М., & Костомаров, В. Г. (1980). Лингвострановедческая теория слова. Москва: Русский язык.

Қазақстан Республикасындағы тіл саясатын іске асырудың 2020 - 2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. (2019). Retrieved from https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1900001045

Мәтіндегі лингвоелтанымдық бірліктердің көрінісі. (n.d.). Retrieved from https://emirb.org/sbornik-nauchnih-materialov-studentov

Назарбаев, Н. (2015). Ұлт жоспары - Н.Назарбаевтың бес институционалдық реформасын жүзеге асырудың 100 қадамы [Электронды жарияланым]. Retrieved from https://www.inform.kz/kz/ult-zhospary-n-nazarbaevtyn-bes-institucionaldyk-reformasyn-zhuzege-asyrudyn-100-kadamy_a2777949

Назаренко, Т. Ю. (2013). Лингвострановедческий аспект преподавания английского языка в техническом вузе. Концепт, 01 (январь), ART 13022. Retrieved from http://e-koncept.ru/2013/13022.htm

Прохоров, Ю. Е. (1988). Русские крылатые выражения. In В. П. Фелицына, Ю. Е. Прохоров (Eds.), Русские пословицы, поговорки и крылатые выражения. Лингвострановедческий словарь (2-е изд., испр. и доп., pp. 163–270). Москва: Русский язык.

Типовая учебная программа. Язык для специальных целей. (2007). Алматы.

Тоқаев, Қ.-Ж. (2021). Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. Retrieved from https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtynkazakstan-halkyna-zholdauy-183555

Жүктеулер

Жарияланды

2025-03-25

Журналдың саны

Бөлім

Тіл мен әдебиетті оқыту әдістемесі

Ұқсас мақалалар

1-10 тен 28

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.