O‘zbek folklorida kult talqini
DOI:
https://doi.org/10.71078/sjkztw41Ключевые слова:
kult, folklor, marosim, mifologiya, e’tiqod, animizm, totemizm, fetishizm, o‘zbek folkloriАннотация
Mazkur maqolada o‘zbek folklorida kult tushunchasining talqini, uning mifologik qarashlar, ibtidoiy e’tiqodlar va marosim madaniyati bilan uzviy bog‘liqligi tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi folklor matnlarida uchraydigan asosiy kult turlarini aniqlash, ularning shakllanish omillarini hamda xalqning an’anaviy dunyoqarashidagi o‘rnini yoritishdan iborat. Tadqiqot davomida tarixiy-qiyosiy, tavsifiy va strukturaviy-funksional tahlil usullaridan foydalanildi. Shuningdek, E. B. Tylor, J. G. Frazer va É. Durkheimning nazariy qarashlari o‘zbek folklori materiallari bilan qiyosiy tahlil qilindi. Maqolada suv, olov, soch, ajdodlar, tabiat va osmon jismlari bilan bog‘liq kultlarning folklor namunalarida qanday aks etishi ko‘rsatilib, ularning xalq e’tiqodi, urf-odatlari va marosimlaridagi funksiyalari yoritiladi. Tadqiqot natijalari kultlarning xalqning tarixiy xotirasi, ma’naviy qadriyatlari va madaniy merosini saqlashdagi muhim o‘rnini tasdiqlaydi.
Библиографические ссылки
Айыжы, Е.В. (2015). Категория «возраст» и отношение к нему в традиционной культуре тувинцев. Казанский педагогический журнал, 5 (112), 415–421.
Бравина, Р.И. (2005). Концепция жизни и смерти в культуре этноса (на материале традиций саха). Новосибирск: Наука.
Бутанаев, В.Я., & Монгуш, Ч.В. (2005). Архаические обычаи и обряды саянских тюрков. Абакан: Издательство Хакасского государственного университета.
Durkheim, É. (1912). The Elementary Forms of Religious Life. Paris: Alcan.
Кармышева, Б.Х. (2009). Каратегинские киргизы. Москва: Наука.
Frazer, J.G. (1922). The Golden Bough (Abridged ed.). London: Macmillan.
Jo‘rayev, M. (1997). O‘zbeklarning shamol bilan bog‘liq mifologik tasavvurlari: Yalli momo kulti. O‘zbek tili va adabiyoti, (2), 37–42.
Jo‘rayev, M., & O‘rayeva, D. (2020). O‘zbek mifologiyasi. Toshkent: Excellent Polygraphy.
Madayev, O., & Sobitova, T. (2010). Xalq og‘zaki poetik ijodi. Toshkent: Sharq.
Tylor, E.B. (1871). Primitive Culture: Researches into the Development of Mythology, Philosophy, Religion, Language, Art and Custom (Vols. 1–2). London: John Murray.
Жўраев, М., & Нарзиқулова, М. (2006). Миф, фольклор ва адабиёт. Тошкент: Ўзбекистон Миллий кутубхонаси нашриёти.
Жўраев, М., & Шомусаров, Ш. (2001). Ўзбек мифологияси ва араб фольклори. Тошкент: Фан.
Снесарев, Г.П. (1969). Реликты домусульманских верований и обрядов у узбеков Хорезма. Москва: Наука.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 Ханифа Одилжонқызы Ходжиева (Автор)

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial» («Атрибуция — Некоммерческое использование») 4.0 Всемирная.